Wetenswaardigheden voor Soekot

Arba’a miniem

Jaarlijks kopen velen de arba’a miniem – de palmtak en de drie andere soorten waarmee op Soekot wordt geschud. Drie soorten takken en een vrucht, waarvan de laatste het duurste element is. In de Tora wordt de etrog omschreven als een prie eets hadar – een vrucht van een prachtige boom. Een citrusvrucht, maar de huid is niet zo glad als van de citroen en zijn vorm is minder rond dan de limoen.

De etrog is een welriekende, vrij grote citusvrucht, die tezamen met een palmtak, drie mirte takjes en twee wilgentakjes de loelav vormen. Deze vrucht, die een belangrijke rol speelt bij de rituelen van Soekot (Loofhuttenfeest), wordt bewaard in een etroghouder.

Gedurende de zeven dagen van Soekot wordt de loelav mee naar de synagoge genomen, waar onder het reciteren van het Halleel (Psalm 113-118) met de loelav in de vier windrichtingen gezwaaid wordt, om ‘vreugde te bedrijven voor de Eeuwige, zeven dagen lang’ (Lev. 23:40-41)

De etrog

De vrucht, etrog, wordt gekweekt op plantages in Israel en in een aantal andere mediterrane landen zoals Italië en Marokko. De etrog die in Nederland wordt verkocht komt uit Israel. De etrog wordt ‘hadar’ genoemd in de Tora; een prie eets hadar – vrucht van een ‘hadar’ boom.

 

Etrog en citrus?

En nu de link tussen het hebreeuwse woord etrog en onze verzamelterm citrus. In het Grieks (waarin de Bijbel werd vertaald) werd ‘hadar’ vertaald in ‘kedros’. De Grieken of Hellenisten noemden de vrucht: ‘kedromelon’. Het Griekse kedros werd in het Latijn omgezet in cedrus. Hieruit volgde de Nederlandse Bijbel-vertaling van Etrog in Cederappel, en de evolutie van het woord in citrus en citroen. Allemaal afgeleid van de Griekse hadar-vertaling: kedros.

De citrus-soortnaam komt dus rechtstreeks van de naam die de Tora er in het Hebreeuws aan gaf en de Septuaginta-vertalers er van maakten in het Grieks: hadar en kedros.

Etrog en sukade?

Wist u ook dat van een familielid van onze Etrog de sukade wordt gemaakt? Is dat niet bijzonder? De volgende drie rassen zijn voor de teelt van belang:
1: De Citrus medica “Etrog” (synoniem: Citrus medica var. ethrog Engl.) is onze etrog en vormt dus een belangrijk bestanddeel van de feestversiering bij  Soekot (het loofhuttenfeest).
2. De Citrus medica “Fingered” (synoniem: Citrus medica var. sarcodactylis (Hoola van Nooten) Swingle, Citrus medica var. digitata): De Boeddha’s hand genoemde vrucht. Hier zijn de vruchtvleessegmenten afzonderlijk door de schil omgeven. De vruchten zijn zeer decoratief, maar bevatten geen saphoudend vruchtvlees.
3. De Citrus medica “Diamante”: Van de schil wordt de sukade gemaakt.

 

15Shares