Auteur: admin

Parasha van de week

De vijf Boeken van Mozes, de Tora, bestaan uit 54 sidrot. Elke Sidra is op haar beurt weer onderverdeeld in 7 parasjot (enkelvoud parasja). Alhoewel de term parasjot oorspronkelijk duidt op de onderverdeling van een Sidra, gebruikt men de term vandaag de dag van deze benaming van de gehele Sidra. Deze beïnvloeding komt uit het Hebreeuws waar de Sidra van de week parasjat ha`sjawoea (parasja van de week) heet.

Deze sjabbath (de eerste na Simchat Tora wat afgelopen dinsdag was) begint bij het begin namelijk, Genesis/Bereesjiet. De Tora begint met de creatie van alles wat bestaat, o.a. duisternis en licht, de hemellichamen, water en land, alle planten en dieren en tenslotte mensen. G`d schiep alles uit het niet. Adam & Eva woonden in het paradijs. Dit scheppen van de wereld geschiedde in 6 dagen (6 perioden wordt ook gebezigd). Op de 7de dag heeft G`d rust (Sjabbath) Lisjbot (SJ-B-T.=ophouden).

G`d vaardigde 1 gebod uit: Het eerste mensenpaar mocht niet eten van de Boom van Kennis (Goed en Kwaad bewustwording). De slang brengt Eva ertoe toch een hap te nemen van een vrucht van deze boom en ze geeft ook Adam ervan. Beter was: snoep verstandig, eet een peer, maar toch… Ze worden verbannen uit de tuin opdat zij niet ook eten van de Boom van het Eeuwige Leven. Vanaf dat moment moeten ze hard werken om in hun onderhoud te voorzien en de vrouwen zullen in de toekomst pijn krijgen bij het baren van kinderen. De eerste twee kinderen van Adam & Eva heten Kain & Abel. Op een dag brengen beiden een offer ter ere van G`d. Dat van Kain wordt niet aanvaard. Dat van Abel wel. Kain doodt zijn broer/broeder. Kain wordt veroordeeld om over de hele wereld te zwerven.

Er volgt na 10 generaties het verhaal van Noach. Het morele niveau van de mensen is inmiddels erg laag verzonken. G`d besluit alle levende wezens te vernietigen. Alleen Noach en zijn gezin en bepaalde paren beesten mogen in leven blijven. Noach vond genade/compassie in de “ogen“ van G`d en mag in zijn ark de Zondvloed ontlopen. Zijn 3 zonen zouden in de toekomst voor het bevolken van de wereld zorgen. Over de wereld worden de 3 zonen verspreid.


Sem: De Semieten (Joden, Arabieren, Assyriers en Arameeers) stammen van hem af.
Cham: bevolkt Afrika
Jafet: Later de mensen in Europa zijn afstammelingen van Jafet.

In een midrasj lezen we hoe de engelen jaloers waren dat de mensen en niet zij de Tora/Tien Geboden kregen. G`d laat de engelen hierover met Mosjee Rabenoe/Mozes onderhandelen, c.q. deze kwestie verdedigen. Mozes vraagt de engelen: “Waren jullie slaven in Egypte en herdenken jullie elk jaar de bevrijding tijdens Pesach? Zijn jullie koosjer d.w.z. eten jullie? Eerbiedigen jullie je ouders zoals staat in het 5de gebod?”

Uiteindelijk moesten de engelen toegeven dat de Tora/Tien geboden voor de mensen bestemd was. Gelukkig geven de engelen gehoor elke Sjabbath als wij ze uitnodigen en binnenhalen met het zingen van Sjalom Alechem…

Ook is er een midrasj over het Scheppingsverhaal, toen de zon en de maan geschapen werden. Oorspronkelijk waren de maan en de zon even groot. De maan diende een klacht in bij de Schepper. “Hoe kunnen 2 koningen dezelfde kroon dragen?”. De Schepper vond dat eerzucht bestraft moest worden en maakte de maan kleiner dan de zon. De maan werd heel verdrietig en de Schepper vond dit zielig en als troost liet Hij de talloze sterren de maan vergezellen en liet Hij de Israelieten de maan gebruiken om hun kalender en feestdagen te bepalen.

 

Andy

Eerste Soekotviering groot succes

Een pracht van een soekah met een dak van groene takken en druivenbladeren, arba mieniem (de vier soorten planten; loelav en etrog), mooie betekenisvolle teksten en verhalen, en natuurlijk kaarsen voor yom tov – want waar licht is, is simcha: vreugde.

Dat waren de kenmerken van de eerste Soekotviering van de nieuwe vereniging Chanah, op zondag 23 september in Heiloo. De regenbuien namen tegen de avond af, zodat het zwaaien met de loelav naar de zes richtingen gelukkig in de soekah kon plaatsvinden.

En natuurlijk was er naast het voedsel voor de geest ook heerlijk eten. Het bleef dus nog lang gezellig, en, zoals een van de aanwezigen na afloop zei: “Ik vond het een groot succes. Geweldige sfeer, smaakt naar meer!”

Recept voor Rode-linzensoep

Op verzoek het recept van de rode-linzensoep die Marjolein serveerde tijdens de Soekotviering van Chanah op 23 september 2018

Nodig:

rode linzen (tegenwoordig ook te koop bij de supermarkt)

1 ui (of meerdere, sjalot kan ook)

knoflook

winterwortel

rood pepertje (zonder zaadjes), chilivlokken of lepeltje harissa uit een potje

laurierblad

(groente)bouillon (ik had gewoon een blokje gebruikt)

citroen

 

evt feta en munt voor de garnering

 

Doe de linzen in een vergiet en spoel ze af. Controleer even of er geen zaadje of steentje tussen is beland. Laat uitlekken.

Ik gebruik een pan met een dikke bodem. Fruit een gesnipperde ui (of meerdere) zachtjes aan in olijfolie, met een snufje zout. Voeg er fijn gesneden knoflook naar smaak aan toe (ik had voor de hele pan soep maar anderhalf teentje gebruikt, niet iedereen is zo ‘van de knoflook’). Schrap en was een winterwortel en snij die in dunne plakjes, voeg toe en bak mee.

Voeg het ragfijn gesneden rode pepertje toe (zonder de zaadjes, anders overstemt de hete peper de fijne smaak van de linzen). Bak mee. Je kunt ook chilivlokken gebruiken, of een lepeltje harissa (had ik dit keer gedaan).

Voeg het laurierblaadje toe en de linzen uit de zeef, en giet er dan de hete (groente)bouillon bij. Hoeveelheden? Ik giet er zoveel bouillon bij dat de linzen ruim onderstaan.

Breng aan de kook, draai het vuur laag en laat met deksel op de pan een minuut of twintig zachtjes sudderen. Als het goed is, zijn de linzen dan gaar. Te droog? Voeg bouillon (of water) toe en roer. Haal het laurierblaadje eruit en pureer de soep met de staafmixer. Je kunt ‘m ook zo laten, dan heb je een wat korreliger structuur.

Pers de citroen uit en voeg wat sap naar smaak toe. Ik vind het ook lekker om de schoongeboende schil van de citroen te raspen en dat samen met het sap door de soep te roeren. Maak de soep op smaak met zout en zwarte peper.

Wij serveren er meestal verkruimelde feta en fijngesneden munt bij om naar smaak toe te voegen.

De soeka van Chanah

Met enkele uren noeste arbeid hebben Ron en Andy vandaag een prachtige soeka neergezet in de tuin. Het weerbericht belooft niet veel goeds maar we hopen er toch met z’n allen morgen van te kunnen genieten met z’n allen.

 

Andy en Ron hebben zich daarbij netjes aan de regels gehouden, Er hangt geen dak, afdak of boom boven en het bouwsel overtreft gemakkelijk het  minimum oppervlak van 70 x 70 cm. De soeka heeft twee volledige wanden, zelfs drie en nog een smallere voorwand. We zullen morgen zien of de soeka stevig staat in een normale wind.

 

Marjolein en Noam zijn alvast even in de toegangsopening gaan staan waarbij Noam toch wel enigszins verwonderd om zich heen keek!

 

 

 

 

Bovenop de soeka ligt schach, zowel uit de tuin van Ron en Britta, als uit de onze. Het woord ‘soeka’ is afgeleid van het woord schach, d.w.z., de schach – de dakbedekking – is de hoofdzaak van de soeka. Het moet bestaan uit materiaal dat uit de grond groeit – d.w.z. takken of bladeren (maar geen metaal of voedsel of kleden). Onafgewekte planken mogen niet breder zijn dan 38 cm. Het materiaal mag niet meer vastzitten aan de grond, dus je kunt geen takken gebruiken die nog aan de boom zitten.

Je kunt duidelijk zien dat het dak voldoende dekking geeft, zodat de soeka overdag meer schaduw dan zon geeft, maar hij is ook voldoende open opdat we er ’s nachts de sterren doorheen zullen kunnen zien.

Nogmaals Ron en Andy: mooi werk!

 

 

 

 

 

 

We hoeven er géén veertig jaar mee in de woestjn te leven gelukkig maar het eindresultaat mag er zijn. Morgen nog wat versieringen toevoegen en Chanah is klaar voor Soekot. Alvast Hag Sameach aan alle leden.

Wetenswaardigheden voor Soekot

Arba’a miniem

Jaarlijks kopen velen de arba’a miniem – de palmtak en de drie andere soorten waarmee op Soekot wordt geschud. Drie soorten takken en een vrucht, waarvan de laatste het duurste element is. In de Tora wordt de etrog omschreven als een prie eets hadar – een vrucht van een prachtige boom. Een citrusvrucht, maar de huid is niet zo glad als van de citroen en zijn vorm is minder rond dan de limoen.

De etrog is een welriekende, vrij grote citusvrucht, die tezamen met een palmtak, drie mirte takjes en twee wilgentakjes de loelav vormen. Deze vrucht, die een belangrijke rol speelt bij de rituelen van Soekot (Loofhuttenfeest), wordt bewaard in een etroghouder.

Gedurende de zeven dagen van Soekot wordt de loelav mee naar de synagoge genomen, waar onder het reciteren van het Halleel (Psalm 113-118) met de loelav in de vier windrichtingen gezwaaid wordt, om ‘vreugde te bedrijven voor de Eeuwige, zeven dagen lang’ (Lev. 23:40-41)

De etrog

De vrucht, etrog, wordt gekweekt op plantages in Israel en in een aantal andere mediterrane landen zoals Italië en Marokko. De etrog die in Nederland wordt verkocht komt uit Israel. De etrog wordt ‘hadar’ genoemd in de Tora; een prie eets hadar – vrucht van een ‘hadar’ boom.

 

Etrog en citrus?

En nu de link tussen het hebreeuwse woord etrog en onze verzamelterm citrus. In het Grieks (waarin de Bijbel werd vertaald) werd ‘hadar’ vertaald in ‘kedros’. De Grieken of Hellenisten noemden de vrucht: ‘kedromelon’. Het Griekse kedros werd in het Latijn omgezet in cedrus. Hieruit volgde de Nederlandse Bijbel-vertaling van Etrog in Cederappel, en de evolutie van het woord in citrus en citroen. Allemaal afgeleid van de Griekse hadar-vertaling: kedros.

De citrus-soortnaam komt dus rechtstreeks van de naam die de Tora er in het Hebreeuws aan gaf en de Septuaginta-vertalers er van maakten in het Grieks: hadar en kedros.

Etrog en sukade?

Wist u ook dat van een familielid van onze Etrog de sukade wordt gemaakt? Is dat niet bijzonder? De volgende drie rassen zijn voor de teelt van belang:
1: De Citrus medica “Etrog” (synoniem: Citrus medica var. ethrog Engl.) is onze etrog en vormt dus een belangrijk bestanddeel van de feestversiering bij  Soekot (het loofhuttenfeest).
2. De Citrus medica “Fingered” (synoniem: Citrus medica var. sarcodactylis (Hoola van Nooten) Swingle, Citrus medica var. digitata): De Boeddha’s hand genoemde vrucht. Hier zijn de vruchtvleessegmenten afzonderlijk door de schil omgeven. De vruchten zijn zeer decoratief, maar bevatten geen saphoudend vruchtvlees.
3. De Citrus medica “Diamante”: Van de schil wordt de sukade gemaakt.

 

Jom Kippoer komt er aan

Door Maurycy Gottlieb – From Jewish Art, edited by Grace Cohen Grossman, ISBN 0-88363-695-6, page 199. Copied with a Canon EOS Digital Rebel with EF 50mm f/1.8 mounted on a copy stand at the UConn art department. ISO 100, f/8, 1/15s. The image was then cropped and level-adjusted with Gimp and saved with a JPEG quality of 0.95., Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=41074

De dag valt op 10 tisjri op de joodse kalender (in 2018 valt dit op 18-19 september). Doordat dit een maankalender is, vallen joodse feestdagen zoals Jom Kipoer steeds op verschillende data van de gregoriaanse kalender. Het joodse etmaal en dus iedere feest- en gedenkdag loopt van zonsondergang tot zonsondergang, dus heeft de dag achtereenvolgens een avond, nacht, morgen, middag en namiddag. Men houdt zich, net als bij de sjabbat, aan beperkingen zoals niet-werken van begin zonsopgang tot einde zonsondergang – zodra er drie sterren aan de hemel waarneembaar zijn – op de volgende dag. Op Jom Kipoer wordt bovendien gevast[2] door alle volwassenen, dus ook door de jongens en meisjes die bar mitswa respectievelijk bat mitswa zijn. Het vasten is niet bedoeld als zelfkwelling, maar als loutering, om vergeving te krijgen vanwege mogelijke misstappen het voorafgaande jaar. De mogelijkheid vergeven te worden is een bron van vreugde.

Handleiding registreren forum

Op de eerste bijeenkomst vandaag werden wat vragen gesteld over het forum en vooral over de registratie. Hieronder vindt u een beknopte stap-voor-stap weergave van het registratieproces.

Voor wie dit toch te moeilijk is, ben ik graag bereid hulp te bieden en zoals ook op de vergadering gemeld, zal ik graag zo af en toe voor geinteresseerden een middagje vrijmaken om u te leren hoe zo’n forum nu werkt en wat je er allemaal mee kunt doen.

Stap voor stap registratie:

Ga eerst in uw browser (internet bladerprogramma) naar het volgende adres toe: https://www.chanah.nl/forum of klik op de link “Het CHANAH forum” in de titelbalk van de website chanah.nl

 

 

U komt nu op de hoofdpagina van het CHANAH-forum terecht. In de knoppenbalk staan een aantal opties. U klikt nu op de knop “registreren” zoals hieronder getoond wordt. 

 

 

De eerstvolgende stap is het accepteren van een algemene gedragscode. 

 

 

En na het aanvaarden van de registratieovereenkomst kunt u uw details invullen op de volgende pagina.

 

 

Als er fouten zijn opgetreden kunt u deze nog corrigeren maar als alles goed is gegaan is hiermee het registratieproces tot een goed einde gebracht. U kunt pas inloggen en berichten plaatsen nadat uw aanmelding is goedgekeurd. U krijgt daarvan zo snel mogelijk bericht.

VERENIGING CHANAH officieel opgericht

De kogel is door de synagoge. Vanochtend een mijlpaal. Mike en Andy zijn bij de notaris geweest om de oprichtingsstatuten te tekenen.

Op de komende oprichtingsvergadering zullen vier potentiele bestuursleden zich voorstellen. (heeft u zich nog niet aangemeld, dan kan dat alsnog met een berichtje naar secretariaat@chanah.nl )

Wat ook in het verschiet zit zijn enige geplande bijeenkomsten, namelijk: 

  • Rosj Hasjanna samen vieren
  • Soekkot in de vorm van een leerdeeldag en
  • Hebreeuws in een korte cursus.

Voor 2019 zijn er legio plannen en deze kunt u binnenkort lezen.Niet vergeten op onze website te kijken.

Gast aan tafel voor de feestdagen – vraag en aanbod

Het forumbeheer heeft op verzoek van het bestuur in oprichting twee nieuwe boards toegevoegd aan het forum: “Gast aan tafel – aanbod” en “Gast aan tafel – vraag“. De bedoeling is om een of meerdere plekjes aan tafel aan te bieden aan mensen die alleen zijn met de feestdagen of aan mensen die nog nooit een feestdag hebben meegemaakt en een mogelijkheid bieden voor die mensen om te zoeken naar een gezin waar ze op een gezellige manier de feestdag kunnen meevieren. Rosh Hashanah, het joods nieuwjaar staat al voor de deur!

Er zijn vele manieren om de feestdagen te vieren uiteraard, van seculier via traditioneel tot orthodox, dus het is handig als mensen ook aangeven wat hun verwachtingspatroon en/of aanbod is. Leden kunnen dit onderling regelen via de persoonlijke berichten (PB) functie van het forum maar de Vereniging wil graag een platform bieden wat het makkelijker maakt om met elkaar af te spreken. Met de feestdagen is het een mitswe (goede daad) om een gast aan tafel te hebben natuurlijk maar het is ook een geweldige manier om joods cultureel erfgoed uit te dragen.

Viert u de feestdagen en heeft u een plekje (of meerdere plekjes) over aan tafel? Geef hier aan welke feestdag u viert, hoeveel gasten u kunt verwelkomen en hoe u de feestdag viert: seculier, traditioneel/masorti, religieus/orthodox. Geef ook aan of de uitnodiging alleen voor Chanah-leden is of dat u iedereen welkom heet. Bespreek uitnodiging inhoudelijk alleen via de persoonlijke berichten functie en geef even aan als de uitnodiging vol of niet meer geldig is.

Viert u de feestdagen maar bent u alleen of weet u niet hoe dat moet? Wilt u gewoon eens een viering in de huiselijke sfeer meemaken? Geef hier aan welke feestdag u wilt vieren, met hoeveel gasten u wilt komen en hoe u de feestdag denkt te vieren: seculier, traditioneel/masorti, religieus/orthodox. Bespreek uitnodiging inhoudelijk alleen via de persoonlijke berichten functie en geef even aan als verzoek reeds beantwoord is of niet meer geldig is.

Houdt details zoals adressen en tijden a.u.b. in de persoonlijke berichten, dit ter bescherming van uw privacy en die van uw gasten. Waar nodig, zal het forumbeheer assisteren/ingrijpen door berichten te anonimiseren.

Volgende pagina »